Blizna jest naturalnym efektem gojenia zarówno skóry, jak i tkanek leżących głębiej – po przebytym urazie, oparzeniu, zabiegu chirurgicznym lub trądziku.
Redukowanie blizny wiąże się ze stworzeniem dla niej warunków, które będą sprzyjały jej fizjologicznej przebudowie. Nie jest to proces szybki ani ograniczający się do jednego zabiegu. Zanim dowiesz się więcej na temat pielęgnacji i metod usuwania blizn, zastanów się, czy dbasz o siebie wystarczająco, by Twój organizm wspierał przebudowę zmienionej tkanki.

Dlaczego jesień może być dobrym momentem na terapię blizn?

Usuwanie blizn, niezależnie od zastosowanej metody, wiąże się z aktywacją procesów naprawczych i przebudową tkanki. Świeży naskórek jest bardziej wrażliwy na działanie promieniowania słonecznego, co w okresie letnim sprzyja powstawaniu przebarwień lub oparzeń. Jesień to bardziej bezpieczna pora roku na terapię blizn.

Dlaczego nie każdą bliznę pielęgnuje się tak samo?

Urazy, operacje, trądzik, oparzenia – przyczyny blizn są różne, dlatego jedna metoda ich usuwania nie sprawdzi się u każdego.

Blizny potrądzikowe

Blizny pojawiające się po trądziku to blizny, które wymagają dokładnej oceny przed rozpoczęciem pielęgnacji i leczenia. Wynika to z tego, że mechanizm ich powstawania może być różny.

Wśród blizn potrądzikowych wyróżnia się:

• blizny zanikowe (atroficzne) – powstają w wyniku uszkodzenie struktur skóry właściwej oraz zaburzeń procesu gojenia.
• blizny przerostowe i keloidy (bliznowce) – są związane z nadmierną produkcją kolagenu w procesie naprawczym,
• przebarwienia pozapalne – nie są to typowe blizny, a bardziej zmiany pigmentacyjne, które powstają w wyniku nadprodukcji melaniny pod wpływem stanu zapalnego.

Blizny pooperacyjne lub pourazowe

Blizny po urazach i po zabiegach operacyjnych nie ograniczają się wyłącznie do skóry. Mogą obejmować również powięź, zaburzając ślizg tkanek. Jeśli odczuwasz, że blizna jest „przyczepiona” do głębszych warstw, poza właściwą pielęgnacją warto skonsultować się z fizjoterapeutą lub neurorehabilitantem. Terapia manualna przywraca tkance odpowiednie napięcie i ruchomość. O stan tkanek warto zadbać jeszcze przed planowaną operacją poprzez ich odpowiednie przygotowanie.

Jak przygotować skórę do operacji?

Przed zabiegiem należy zadbać o prawidłowy poziom nawilżenia skóry, uszczelnienie bariery hydrolipidowej, prawidłowe pH oraz ograniczenie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL). Wszystkie te czynniki wpływają na przebieg i jakość procesów naprawczych oraz ograniczenie przewlekłego stanu zapalnego.

Blizny po oparzeniu

Blizny pooparzeniowe mogą sięgać różnych głębokości – od warstw naskórka i skóry właściwej do poziomu powięzi mięśni, a nawet kości. Leczenie i pielęgnacja świeżej blizny po oparzeniu powinna być prowadzona przez lekarza. Jeżeli tkanka jest napięta i twarda, ważna jest równoczesna współpraca z fizjoterapeutą.

Co można stosować na świeżą bliznę?

Aby dobrać preparat, należy odróżnić ranę od blizny. Świeżą, sączącą się ranę należy jedynie oczyszczać i dezynfekować. Dopiero po jej całkowitym zamknięciu i naskórkowaniu mówimy o świeżej bliźnie (zgodnie z literaturą to faza trwająca do 12 miesięcy, po czym blizna staje się tkanką dojrzałą).

Przykładowa pielęgnacja blizny:

• kremy regenerujące (z pantenolem, ceramidami, witaminą A i E, śluzem ślimaka),
• maści z wyciągiem z cebuli i heparyną – pomagają w rozluźnianiu tworzących się zrostów, czyli przeciwdziałają przerostom, zmniejszają stan zapalny,
• żele i plastry silikonowe – regulują poziom wilgoci, pomagają w wygładzaniu i zmniejszaniu widoczności blizny.

Żel, maść czy plastry na blizny – co wybrać?

Żel, maść z wyciągiem z cebuli czy plaster silikonowy? Wszystkie te produkty apteczne wprowadzamy do pielęgnacji dopiero po wygojeniu rany i zdjęciu szwów.

Żel silikonowy to preparat w formie żelowej, który wygładza bliznę i tworzy na niej warstwę ochronną. Niektóre z żeli można nawet aplikować pod makijaż. Żel silikonowy jest niemal niewidoczny na skórze i wykazuje niskie ryzyko wystąpienia podrażnień lub alergii. Wadą żelu jest konieczność jego kilkukrotnej aplikacji w ciągu dnia.

Plaster silikonowy jest polecany przy bliznach liniowych, takich jak: blizna po cesarce i innych operacjach. Nie jest tak mało widoczny jak żel silikonowy, ale zdecydowanie utrzymuje się na skórze dłużej. Można go odklejać do mycia i ponownie aplikować po umyciu. Dzięki temu jeden plaster wystarcza na okres od 24 godzin do nawet kilku dni. Sprawdzają się przy terapii starych, kilkuletnich blizn. Niektóre plastry silikonowe są wzbogacone np. o witaminę E.

Maść na blizny to bardziej tłusta forma kosmetyku. Poza działaniem regenerującym, maści natłuszczają i nawilżają tkankę. Jest to pomocne w przypadku odczucia suchości lub ciągnięcia blizny. Z uwagi na swoją formę, maść sprawdza się najlepiej aplikowana na noc.

Czy domowe sposoby na blizny działają?

Wszystko zależy od rodzaju, wieku i głębokości blizny, jednak w wielu przypadkach można na to pytanie odpowiedzieć twierdząco. Bardzo często domowe sposoby, czyli samodzielnie stosowanie żeli, maści lub plastrów na bliznę, poprawiają jej wygląd. Jednak należy pamiętać o tym, że domowe sposoby mogą okazać się zbyt słabe lub nieodpowiednie dla konkretnego przypadku. Jeśli mimo regularnego stosowania preparatów na blizny, wygląd Twojej zagojonej blizny nie ulega poprawie, warto skonsultować się z lekarzem, fizjoterapeutą lub kosmetologiem.

Jakie zabiegi mogą zmniejszyć widoczność blizn?

Nie istnieje jedna uniwersalna metoda usuwania blizn. Podstawą dobrania odpowiedniej terapii blizn jest ocena typu blizn, ich ruchomości, kolorytu, a także określenie czasu jej powstania. Do najczęściej stosowanych zabiegów profesjonalnych należą:

Żadnego z powyższych zabiegów nie należy wykonywać samodzielnie. Brak wiedzy i sterylnych warunków może skutkować powikłaniami m.in. poparzeniem lub powstaniem nowych blizn.

Jak chronić bliznę przed słońcem jesienią?

Podstawą ochrony blizny przed słońcem jest zakrywanie jej odzieżą o gęstej strukturze. Jeśli chodzi o blizny odkryte, jesienią chroń je tak samo jak wiosną i latem, czyli stosuj kosmetyki z filtrem mineralnym lub mieszanym.

Kiedy bliznę powinien obejrzeć lekarz?

Jeżeli zaobserwujesz któryś z poniższych objawów, poradź się specjalisty.

• Pieczenie, nadwrażliwość na dotyk, zimno lub ból.
• Ograniczona ruchomość w obrębie blizny.
• Ból neuropatyczny (piekący, kłujący, przeszywający).
• Wyciek ropy lub innego płynu o nieprzyjemnym zapachu.
• Rozejście się brzegów świeżej blizny.
• Krwawienie starej blizny.
• Pojawienie się na bliźnie guzków, zgrubień lub nagła zmiana jej kolorytu.

FAQ

1. Co najlepiej działa na blizny?

Skuteczność preparatów i zabiegów zależy od rodzaju, głębokości i wieku blizny. Aby dobrać najlepiej działający kosmetyk lub terapię profesjonalną, trzeba przeanalizować, z jakim typem blizny mamy do czynienia.

2. Kiedy można zacząć stosować preparat na bliznę?

Większość preparatów na blizny można zacząć stosować w momencie, gdy rana jest całkowicie wygojona. Rana musi być zamknięta i sucha. Jeżeli blizna nie jest wynikiem operacji i urazu, preparaty można wprowadzić prędzej. Każdy przypadek jest indywidualny, dlatego koniecznie poradź się lekarza lub farmaceuty.

3. Czy plastry silikonowe pomagają na stare blizny?

Plastry silikonowe działają najsilniej na świeże blizny, jednak przynoszą korzyści także przy zmianach wieloletnich. Pomagają uelastycznić zrośniętą tkankę, zmniejszają uczucie ściągnięcia i redukują dyskomfort, choć wymagają dłuższego czasu stosowania.

4. Czy bliznę można całkowicie usunąć?

Całkowite usunięcie blizny jest bardzo trudne, jednak cierpliwe i regularne działania mogą zredukować ją bardzo mocno. Warto pamiętać o tym, że nawet chirurgiczne wycięcie blizny może spowodować pojawieniu się nowej.

5. Czy jesienią trzeba chronić bliznę przed słońcem?

Blizny należy chronić przed słońcem i solarium przez cały rok. Jesień to bardziej przyjazna pora roku na usuwanie blizn niż lato, ale to nie znaczy, że nie trzeba w tym okresie zabezpieczać skóry przed promieniowaniem. Świeża tkanka nadal jest wrażliwa na promieniowanie i podatna na powstanie nowych przebarwień.

6. Czy masaż blizny jest bezpieczny?

Jeżeli rodzaj Twojej blizny pozwala na jej masowanie, udaj się do fizjoterapeuty na zabieg masażu blizny lub poproś go o instruktaż do stosowania samodzielnie w domu. Musi być to uprzednio skonsultowane ze specjalistą, ponieważ zbyt wczesne lub nieodpowiednie masowanie blizny może niekiedy nasilić przerastanie.

7. Czy laser pomaga na każdy rodzaj blizny?

Laseroterapia znajduje zastosowanie w wiele rodzajach blizn, jednak nie jest rozwiązaniem dla każdego. O kwalifikacji do zabiegu decyduje lekarz lub kosmetolog. Rozmowa ze specjalistą powinna rozwiać Twoje wątpliwości co do skuteczności terapii laserowej.

8. Do jakiego specjalisty zgłosić się z blizną?

Terapia blizny bywa wielotorowa. W zależności od problemu warto udać się do dermatologa, chirurga, kosmetologa lub fizjoterapeuty specjalizującego się w terapeuty blizn.

Pamiętaj o tym, że powyższy artykuł nie zastąpi indywidualnej konsultacji u specjalisty.